Кіріспе

Гипербарикалық оттегілеу (ГБО) — бірқатар патологияларда дәлелденген тиімділікке ие қуатты емдеу әдісі. Алайда, кез келген медициналық процедура сияқты, ГБО-ның нақты қарсы көрсетілімдері бар, оларды білу науқастардың қауіпсіздігі үшін аса маңызды. Бұл шолу UHMS және ECHM өзекті ұсыныстарына негізделген.

Абсолюттік қарсы көрсетілімдер

Абсолюттік қарсы көрсетілімдер ГБО жүргізуге осы жағдай жойылғанша қатаң тыйым салынғанын білдіреді.

1. Емделмеген пневмоторакс

UHMS бойынша жалғыз жалпыға танылған абсолюттік қарсы көрсетілім. Декомпрессия кезінде плевра қуысындағы ауа кеңейіп, өмірге қауіпті кернеулі пневмотораксқа әкелуі мүмкін. ГБО алдында плевра қуысын дренаждау қажет.

2. Белгілі бір химиотерапиялық препараттарды қолдану

Бірқатар цитостатиктер гипербарикалық оттегімен бірге ауыр уытты әсер қаупін тудырады:

Препарат Өзара әрекеттесу механизмі Ұсыныс
Блеомицин О₂ өкпе уыттылығын күшейту → интерстициалды пневмонит, фиброз Қабылдау кезінде немесе анамнезде ГБО-ға қарсы көрсетілім
Цисплатин Синергиялық ототоксикалық; нефротоксикалықтың күшеюі Белсенді терапия кезеңінде ГБО жүргізілмейді
Доксорубицин Гипероксия жағдайында кардиотоксикалықтың күшеюі Белсенді терапия кезінде ГБО-ға қарсы көрсетілім

Салыстырмалы қарсы көрсетілімдер

Салыстырмалы қарсы көрсетілімдерде шешім тәуекел/пайда талдауы негізінде жеке қабылданады.

1. Ауа тұзақтары бар СОЗО

Ауыр эмфизема мен буллалары бар науқаста декомпрессия кезінде өкпе баротравмасы мен пневмоторакс қаупі бар.

2. Қызба (дене температурасы > 38,5°C)

Гипертермия оттегі тырысу шегін төмендетеді (Пол Берт эффектісі). Сеанс дене температурасы қалыпқа келгенше кейінге қалдырылады.

3. Тырысу синдромы / Эпилепсия

Гипербарикалық оттегі тырысуларды тудыруы мүмкін. Адекватты антиконвульсантты терапиядағы бақыланатын эпилепсиясы бар науқастар мұқият мониторинг жағдайында ГБО ала алады.

4. Клаустрофобия

Монобарикалық камераларда емдеу кезінде елеулі шектеу болуы мүмкін. Тактика: анксиолитиктер, психологиялық дайындық, көп орынды камераларды пайдалану.

5. Жоғарғы тыныс жолдарының инфекциялары

Шырышты қабықтың ісінуі ортаңғы құлақ пен маңдай қойнауларында қысымды теңестіруді бұзады → бароотит пен баросинусит қаупі.

6. Жүктілік

UHMS салыстырмалы қарсы көрсетілімдер қатарына жатқызады. Өмірге қауіпті жағдайларда рұқсат: көміртегі оксидімен уланау, газды гангрена, декомпрессиялық ауру.

Қорытынды

Скрининг хаттамасын мұқият сақтау және қарсы көрсетілімдерді білу — ГБО-ны қауіпсіз қолданудың негізі. Жалғыз абсолюттік қарсы көрсетілім емделмеген пневмоторакс болып қала береді.

Әдебиеттер

  • UHMS. Hyperbaric Oxygen Therapy Indications, 14th Edition. 2019.
  • Mathieu D. et al. ECHM Consensus Conference on Hyperbaric Medicine. 2016.
  • Gill AL, Bell CN. Hyperbaric oxygen: its uses, mechanisms of action and outcomes. QJM. 2004.

«Оксимер» ГБО орталығының байланыстары

By Для врачей